Cztery rzeczy, których dowiesz się o firmie, czytając jej sprawozdanie finansowe.

hands-woman-legs-laptop1

Jak często pojawia się nowy dostawca lub klient, którego chciałbyś sprawdzić? Dowiedzieć się o nim prawdy? Sprawdzić fakty a nie to co piszą na swojej stronie internetowej? Chcesz wiedzieć jak łatwo pozyskać rzetelną wiedzę o swoim kontrahencie? Wystarczy zapoznać się z jego sprawozdaniami finansowymi a wnioski nasuną się same. Czytając ze zrozumieniem sprawozdanie finansowe uzyskasz dostęp do wiedzy tajemnej na temat każdej firmy. Również Twojej własnej.

 

Wywiadownie gospodarcze

Istnieją przedsiębiorstwa, których podstawowym rodzajem działalności jest sprawdzanie wiarygodności innych firm. Można sobie taką usługę zamówić i od razu mówię, że jest ona bardzo droga. Jest wiele firm oferujących wywiad gospodarczy, wystarczy wrzucić w wyszukiwarkę hasło Wywiadownia gospodarcza i od ręki znajdziesz kilka ofert.

Firmy te opierają swoją wiedzę o sprawdzanym podmiocie gospodarczym na podstawie wpisów do KRS i upublicznionych tam danych finansowych. Nic więcej nie jest im potrzebne aby dostarczyć Ci, za ciężkie pieniądze, informację wraz z ratingiem oceny wiarygodności. Tak naprawdę możesz sam dokonać takiej oceny na podstawie publicznych informacji dostępnych za niewielką opłatą (11,70 złotych).

 

Publiczne dane z KRS

Każda firma zarejestrowana w KRS (Krajowym Rejestrze Sądowym) ma obowiązek składania sprawozdań finansowych. W zasadzie dotyczy to prawie wszystkich spółek prawa handlowego oraz spółek cywilnych podlegających badaniu przez biegłego rewidenta. Są one publiczne i można uzyskać dostęp do danych każdej firmy zarejestrowanej w KRS oraz zakupić dostęp do jej sprawozdań finansowych na stronie KRS on line.

 

Jeżeli chcemy uzyskać właściwy ogląd na temat danej firmy (może to być również nasza firma) to warto zobaczyć sprawozdania z kolejnych dwóch, trzech lat. Często jednoroczne sprawozdanie jest niewystarczające aby zobaczyć dynamikę zmian i kierunek w jakim dana firma podąża.

 

Przykład? Bardzo proszę. Powiedzmy, że mamy przed oczami wynik finansowy firmy A, która zakończyła rok z zyskiem. Przychody mieli na poziomie 2 mln złotych i wypracowali 10 tysięcy zysku w 2013 roku. Można by powiedzieć, wspaniale. Zarabiają, są rentowni. Może ta rentowność nie poraża ale jest. Jednak kiedy spojrzymy na sprawozdania z trzech kolejnych lat i zobaczymy, że zarówno zyski jak i przychody spadały odpowiednio:

– 6 milionów złotych przychodów i 120 tysięcy zysku w 2011

– 4 miliony i 80 tysięcy w 2012

– 2 miliony i 10 tysięcy w 2013.

To już nie jest tak różowo, prawda?

 

Kiedy już ściągniesz sprawozdanie finansowe wybranej firmy lub weźmiesz Swojej to dobrze byłoby umieć je zinterpretować.

 

Czego można dowiedzieć się o firmie czytając jej sprawozdanie finansowe?

 

  1. Czy firma jest firmą produkcyjną czy firmą handlową.

Jeżeli sprawdzamy naszego potencjalnego kontrahenta (klienta lub dostawcę) to raczej wiemy mniej więcej z czym mamy do czynienia. Tym nie mniej warto się przekonać, czy się nie mylimy.

Porządna, stabilna firma produkcyjna:

  • w bilansach powinna wykazywać się poniższymi aktywami:
    • wysoka wartość rzeczowych aktywów trwałych. Z pewnością mają jakieś maszyny, hale produkcyjne, środki transportu, itp. W chwili obecnej nawet środki trwałe w leasingu są reprezentowane w sprawozdaniu finansowy leasingobiorcy, więc i tak je widać,
    • duża wartość zapasów. Są im potrzebne do zapewnienia materiałów do produkcji;
  • rachunki wyników firmy produkcyjnej często są w wariancie kalkulacyjnym:
    • przychody ze sprzedaży produktów i usług są głównym i dominującym przychodem firmy, przychody ze sprzedaży towarów i materiałów oraz pozostałe operacyjne i finansowe są jedynie działalnością wspierającą,
    • wykazuje wysoką wartość kosztów wytworzenia sprzedanych produktów,
    • niską wartość sprzedanych towarów lub materiałów.

Firma handlowa:

  • w bilansie znajdziemy:
    • niższą wartość aktywów trwałych przy wysokich aktywach obrotowych i obrotach(z rachunku wyników). Aktywa trwałe, środki trwałe, nie są im aż tak potrzebne a jeśli już to prędzej środki transportu i magazyny niż maszyny,
    • niska wartość zapasów (chociaż tutaj mogą być wyjątki, jak u mnie w firmie, gdzie ta wartość jest bardzo duża);
  • w rachunku wyników w wariancie porównawczym
    • przychody ze sprzedaży towarów i materiałów jako dominujące źródło przychodów,
    • znaczna kwota wartości sprzedanych towarów i materiałów.

 

Firmy usługowe:

  1. generują przychody ze sprzedaży produktów,
  2. poziom aktywów trwałych może być różny, wysoki lub wręcz bardzo mały, wszystko zależy od charakteru działalności.
  3. Często nie będą miały pozycji kosztów wytworzenia produktów.
  4. w rachunku wyników wykażą wysoki udział zużycia materiałów, wynagrodzeń i usług obcych.

 

Firmy budowlane, czy deweloperskie będą miały środki trwałe w budowie lub zaliczki na środki trwałe w budowie, chociaż może się zdarzyć, że również będzie je miała firma produkcyjna, która sama buduje sobie hale produkcyjną.

Deweloperzy będą mieli inwestycje długoterminowe, również w jednostki powiązane jeżeli mają model biznesowy polegający na tym, że pod konkretną inwestycję zakładają oddzielną spółkę. Wielu deweloperów przyjmuje taki schemat działania. Wtedy warto sprawdzić sprawozdania finansowe i firmy matki i firmy córki.

 

Instytucje finansowe i banki wykazują w bilansie duży udział inwestycji, udzielonych pożyczek, dużo należności również tych długoterminowych. Dużo, to znaczy większy i znaczący udział w kwocie bilansowej (sumie aktywów lub pasywów). W przypadku takich firm mile widziane są spore kapitały, zwłaszcza kapitały własne i rezerwowe. Nie ufałabym firmie zajmującej się finansowaniem jeżeli nie posiadałaby znacznych kapitałów po stronie pasywów.

Holdingi, korporacje, firmy matki, córki będą miały w bilansie duże wartości należności, inwestycji czy też zobowiązań w instytucjach powiązanych.

 

  1. Firma rośnie i się rozwija.

O tym, czy firma ma tendencję wzrostową i czy, ogólnie mówiąc, rokuje na przyszłość, świadczy kilka faktów, które można odnaleźć w sprawozdaniu finansowym (rachunku zysków i strat, w skrócie rzis, oraz w bilansie)

  1. wzrastające obroty,
  2. uzyskiwany zysk,
  3. generowane koszty,
  4. struktura należności i zobowiązań.

 

Niestety nie można powiedzieć nigdy niczego na temat firmy na podstawie jednego z powyżej wypisanych aspektów. Zdarza się, że firma osiąga niższe obrotu z roku na rok lub przez kolejne dwa, trzy lata ale jednocześnie potrafi generować podobny lub wyższy zysk.

 

Firma „rośnie zdrowo” kiedy:

1. osiąga coraz to wyższe obroty i jednocześniea. utrzymuje rentowność, czyli zysk rośnie proporcjonalnie do przychodu ( z rzis);

  • koszty działalności operacyjnej rosną proporcjonalnie do przychodu (rzis);
  • zwiększa, utrzymuje lub nieznacznie zmniejsza poziom aktywów trwałych (nie ma objawów wyprzedawania aktywów ani nadmiernego szastania kasą) (bilans);
  • zwiększa się wartość należności proporcjonalnie do wzrostu przychodu lub zmniejsza się w sposób łagodny (wzrost przychodów siłą rzeczy będzie wymuszał wzrost należności o ile nagle nie zmieniła się struktura klientów, na przykład na klienta płacącego ‘od ręki”)(bilans);
  • rosną kapitały własne proporcjonalnie do wzrostu zysku (czyli wspólnicy czy właściciele firmy pozostawiają w niej zysk a nie wyjmują go z firmy (bilans i rzis);
  • zobowiązania rosną proporcjonalnie do wzrostu przychodów a nie szybciej niż obroty;
  • kwota bilansowa (wartość aktywów/pasywów) nie ulega znacznym wahaniom w kolejnych latach (to mogłoby świadczyć o sporych zawirowaniach w majątku i kapitałach , jeżeli coś takiego się dzieje to należałoby bliżej się temu przyjrzeć gdzie te zawirowania się pojawiają(bilans).

2. osiąga te same obroty i jednocześnie:

  • utrzymuje lub zwiększa rentowność (rzis);
  • koszty działalności operacyjnej nie ulegają zwiększeniu lub są niższe (i tu uwaga: zbyt drastyczne zmniejszenie kosztów przy stałych obrotach wcale nie musi być dobrym objawem, może oznaczać dramatyczne ruchy ratowania zysku, natomiast rosnące koszty przy stałym obrocie i dużej rentowności są możliwe tylko przy dużych przychodach pozostałych i finansowych, na przykład w przypadku pożyczki) (rzis);
  • nie ma drastycznych zmian w wartości aktywów trwałych (nie widać przyrostu ich wartości ani znacznego obniżenia) (bilans);
  • wartość aktywów obrotowych nie ulega zmianie lub obniża się (na przykład na skutek lepszego zarządzania zapasami lub należnościami) (bilans);
  • wypracowany zysk przynajmniej w części zostaje w firmie (bilans i rzis)
  • zobowiązania utrzymują swoją wartość lub ją zmniejszają (bilans);
  • kwota bilansowa nie ulega dużym wahaniom;
  • nie pojawiają się nowe pożyczki znacznie zwiększające zobowiązania (bilans);
  • nie zmienia się poziom pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych oraz finansowych (rzis).

3. osiąga niższe obroty i jednocześnie:

  • utrzymuje rentowność lub nawet ją zwiększa (rzis);
  • koszty działalności operacyjnej są niższe lub nie ulegają zwiększeniu (rzis);
  • nie ma drastycznych zmian w wartości aktywów trwałych (nie widać przyrostu ich wartości ani znacznego obniżenia) (bilans);
  • wartość aktywów obrotowych nie ulega zmianie lub obniża się (na przykład na skutek lepszego zarządzania zapasami lub należnościami) (bilans);
  • wypracowany zysk przynajmniej w części zostaje w firmie (bilans i rzis);
  • zobowiązania utrzymują swoją wartość lub ją zmniejszają (bilans);
  • kwota bilansowa nie ulega dużym wahaniom.

 

Wbrew ogólnie panującemu przekonaniu firma wcale nie musi ciągle zwiększać przychodów z roku do roku aby zdrowo się rozwijać i funkcjonować. Pamiętajmy w jakim celu ta firma jest. Po to aby generować zysk. Jeżeli robi to na niższych obrotach i niższych kosztach to proszę bardzo. Tylko uwaga! To nie może ciągnąć się latami. Rok, dwa spadku obrotu przy dobrej rentowności jest ok, nie ma się czym martwić. Pięć lat takiej sytuacji oznacza stagnację, wyciskanie zysku z niczego lub obniżanie kosztów i nie wróży nic dobrego.

 

  1. Firma się „zwija” lub źle rokuje kiedy w kolejnych latach:
  1. spadają obroty;
  2. spadają lub znacznie rosną koszty (spadek kosztów wcale nie musi oznaczać oszczędności i lepszego zarządzania, wręcz przeciwnie może być oznaką „rolowania” działalności, czyli jej wyciszania, typowym kosztem ulegającym znacznemu obniżeniu w kłopotach firmy są wynagrodzenia, firma w tarapatach najszybciej zaczyna oszczędzać na wynagrodzeniach, i to od razu widać w sprawozdaniu) (rzis);
  3. spada rentowność (rzis);
  4. wzrasta poziom należności i zobowiązań szybciej niż wzrost obrotu(to świadczyłoby o chaotycznych działaniach mających na celu poprawę sytuacji finansowej firmy, takich jak sprzedaż do niepłacących klientów, odwlekanie płatności do dostawców) (bilans);
  5. nie przyrasta lub spada kapitał własny (wspólnicy zaczynają zabierać swoją kasę z firmy i ratować co się da) (bilans);
  6. zwiększa się poziom zobowiązań szybciej niż należności (prawdopodobnie na skutek niewypłacalności firmy) (bilans);
  7. wzrasta znacznie wartość sprzedanych towarów i materiałów lub koszt produkcji sprzedanych produktów (to by świadczyło o rosnących kosztach produkcji i zakupu, spadku marż i narzutów i zmniejszenia opłacalności podstawowego biznesu) (rzis);
  8. znacznie zmniejsza się wartość aktywów trwałych(bilans) i jednocześnie wzrastają pozostałe przychody operacyjne (wyprzedawanie majątku prawdopodobnie „na ratunek”) (rzis);
  9. firma ma wysokie koszty finansowe w odróżnieniu od poprzednich lat ( prawdopodobnie płaci wysokie odsetki, straciła na inwestycjach lub traci na różnicach kursowych)(rzis);
  10. pojawiają się skutki zdarzeń nadzwyczajnych w postaci kosztów (rzis).

 

Jedna z powyższych nie jest jeszcze alarmująca, dwie czy trzy już powinny zapalić czerwone światełko, cztery i więcej to poważny alarm. Koniecznie należy przyjrzeć się sytuacji w danej firmie bliżej i poznać szczegóły.

 

  1. W jakiej ogólnej kondycji finansowej jest firma?

Przedsiębiorstwo w dobrej kondycji finansowej ma kilka cech widocznych w sprawozdaniach:

1) wysoka i stała wartość aktywów trwałych jest informacją o tym, że firma ma spory majątek (bilans);

2) duża wartość środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych (bilans);

3) wartość aktywów obrotowych (zapasy + należności) przekraczająca wartość zobowiązań oznacza, że firma nie finansuje się u swoich dostawców (bilans);

4) wzrastająca rentowność (rzis) przy rosnących kapitałach własnych (bilans) oznacza, zwiększanie finansowania własnego, poprawę płynności finansowej i potencjału na większy wzrost;

5) dodatni bilans przepływów finansowych.

 

Jak widzisz z powyższego nie sam zysk jest ważny ale, między innymi, również to czy wypracowany przez firmę zysk w niej zostanie i zapewni jej dalszy rozwój przez kolejne lata.

 

Wbrew pozorom najmniej na temat kondycji firmy powie nam rachunek przepływów finansowych. W nim nie widać przyczyn i bolesnych miejsc firmy, a tylko objaw końcowy.

 

Kolejnym razem będzie kilka zasad rządzących finansami w firmie.

Serdecznie zapraszam,

Kasi@

 

  • I takie teksty to ja lubię 🙂 Konkret za konkretem a nie sprzedawanie marzeń 🙂

  • I takie teksty to ja lubię 🙂 Konkret za konkretem a nie sprzedawanie marzeń 🙂