Biznes Plan „na pokaz”

12389167_s

Jak napisać biznes plan na użytek instytucji, banku, inwestora?

Jak zrobić biznes plan aby dostać dofinansowanie dla firm?

 

W części bloga zatytułowanej „Od czego zacząć” można nauczyć się jak zrobić biznes plan na własny użytek. Jak wyliczyć ile potrzebujemy zainwestować na początek w naszej firmie i kiedy biznes zacznie zarabiać sam na siebie.

Biznes plan, który można stworzyć czytając tamte wpisy jest biznes planem na użytek Twój. Uwzględniał głównie przepływy finansowe.

Teraz pokażę Ci jak stworzyć biznes plan, który można pokazać innym, na przykład bankowi, inwestorowi, czy instytucji przyznającej dotacje.

 

 

 

Taki biznes plan powinien zawierać:

  • zestawienie przyszłych przychodów i kosztów
  • strategię działania w danym okresie czasu.

Pamiętaj, robiąc biznes plan musisz zadawać Sobie pytanie: w jakim celu go robię?

Poprzednio robiliśmy biznes plan, po to aby móc ocenić wysokość koniecznych inwestycji. Teraz robimy po to aby zdobyć finansowanie.

Kiedy ktoś komuś daje finansowanie? Pieniądze? Pożyczkę? Kredyt? No właśnie! Masz rację! Wtedy kiedy to rokuje zysk, albo co najmniej zwrot kosztów. Taki bank, na przykład, będzie chciał na Tobie zarobić, czyli musi wiedzieć, że spłacisz kwotę kredytu wraz z odsetkami. W biznes planie trzeba pokazać, że będziesz w stanie to zrobić! Instytucja, która da Ci dotację czy inną pomoc będzie chciała wiedzieć, że jesteś w stanie stworzyć, rozwinąć i prowadzić tę firmę przez całe lata i na dodatek płacić podatki do wspólnej kasy. Znajdziesz inwestora prywatnego? Z pewnością będzie liczył na zyski. Zanim zaczniesz robić biznes plan zastanów się do kogo i po co z tym idziesz. Czego oni oczekują od Ciebie? I czy na pewno jesteś w stanie spełnić te oczekiwania?

 

Czasami instytucje, dla których będziesz robił biznes plan, mają swoje formularze. Wtedy pracę wykonuje się na nich. Jeżeli nie mają żadnych wymogów w tym zakresie, wystarczy Ci Excel i Word.

Prawdopodobnie będziesz potrzebował pomocy Swojej księgowej lub księgowego. Lepiej mieć taką osobę pod ręka, kiedy będziesz robił ten biznes plan.

Jeżeli przerobiłeś ze mną całość „Początków”, wszystkie trzynaście części, to większość pracy masz za sobą. Jeżeli tego nie robiłeś, to zachęcam. Na tym co wypracujesz tam zbudujesz swój pierwszy, profesjonalny biznes plan.

Pamiętaj, że jesteś małą początkującą firmą. Nikt nie będzie od Ciebie oczekiwał biznes planu na poziomie korporacji. Jeżeli robiłeś takie rzeczy w swojej poprzedniej firmie, która miała wielomilionowe obroty i zatrudniała setki ludzi, to wcale nie znaczy, że Sobie z tym poradzisz. Niestety. Zbyt duża ilość danych i zbyt duża szczegółowość zaciemni obraz, a zastosowanie zasad z korporacji spowoduje, że ktoś, kto będzie to czytał, zobaczy od razu, że potrafisz zrobić biznes plan na papierze ale czy potrafisz go wykonać to już inne pytanie. A na tym polega różnica.

 

Często w swojej pracy mam do czynienia z korporacjami i często sama borykam się z ich biznes planami. Niestety w takich instytucjach, z całym szacunkiem dla nich, plany są zupełnie oderwane od rzeczywistości i to od razu widać. Kiedyś negocjowałam przyszłoroczne obroty z pewną dużą firmą. Rzecz dotyczyła tego, jaką kwotę obrotu zrobimy z nimi w kolejnym roku. Czyli, mówiąc po ludzku, za ile od nich kupimy. Negocjacje stały się trudne i w pewnym momencie nieomal umarły. Doszło do sytuacji patowej. Ja powiedziałam swoje. Z najlepszej mojej wiedzy, czy znajomości rynku i sytuacji powiedziałam co możemy zrobić. A oni nic, jakby byli głusi. Cisnęli o więcej i więcej. Zagrozili mi zmianą dystrybutora. Miałam do wyboru, albo strata dostawcy, czyli posiadanych już obrotów z ich produktami i szukanie nowego albo zgodzić się na postawione warunki. Na naszym rynku zmiana dostawcy oznacza dwa lata pracy, wprowadzania nowego produktu i spadek sprzedaży. Uznałam, że na tamten moment bardziej opłacało mi się zgodzić, nawet jeżeli po roku mielibyśmy ich stracić. Zyskiwałam rok względnego spokoju na szukanie nowego dostawcy. Zgodziłam się na warunki drugiej strony. Ich szef na Europę, był szczęśliwy. Mógł „dopiąć” swój wymarzony biznes plan. Absurdalnie nierealny jeżeli chodzi o Polskę i podejrzewam, że również jeżeli chodzi o inne kraje. Jego biznes plan był taki śliczny. Jakie on miał wzrosty! Jakie słupki. Ile zmiennych! Jaką mnogość pozycji. Pewnie puszył się przed swoimi amerykańskimi szefami jak paw, a oni cmokali z zadowolenia już licząc przyszłe zyski. Nie muszę chyba dodawać, że po roku negocjowałam kolejny budżet już z innym dyrektorem na Europę. Szef się zmienił, dystrybutor, na szczęście, został.

 

W instytucjach finansowych czy nadzorujących projekty i dotacje unijne, czy jakiekolwiek inne, nie siedzą idioci. Nie kupią od Ciebie skomplikowanych tabel, ładnych słupków i kolorowych wykresów. Muszą wiedzieć, że to co im „sprzedajesz” ma sens, jest przemyślane i rokuje na przyszłość. Dlatego jeszcze raz zachęcam do stworzenia biznes planu w sposób uczciwy i przemyślany. Przejdź drogę opisaną w „Początkach”, jeżeli tego jeszcze nie zrobiłeś i na chwilę oderwij się od myślenia korporacyjnego, jeżeli takie miałeś.

Popatrz na Swój biznes plan, który stworzyłeś dla Siebie. Dobrze, jeżeli jest on na rok. Jeżeli nie to rozpisz go na 12 miesięcy używając znanego Ci schematu i wykorzystując tabele, które już zrobiłeś.

Jeżeli dana instytucja wymaga planu na dwa lub więcej lat, użyj tego samego mechanizmu. Osobiście jestem przeciwniczką takich długich planów. W przypadku małych firm, na początku swojej drogi to nawet 12 miesięcy jest dużo. Nie jesteś w stanie przewidzieć tego co się wydarzy z Twoją sprzedażą i kosztami. Nie bój się o tym mówić wprost jeżeli ktoś zapyta. W obecnych czasach, jeżeli przyjdzie młody biznesmen do banku i powie, że ma fantastyczny i pewny plan na pięć lat, to nie będzie postrzegany jako profesjonalista godny zaufania i znający się na biznesie. Czasy planów dziesięcioletnich, a nawet pięcioletnich minęły.

 

Zacznijmy od zestawienia przychodów i kosztów.

 

  • Przychody – czyli, mówiąc po ludzku sprzedaż towarów, produktów, przez firmę wytworzonych, i usług – wyliczone w kwotach netto (czyli bez VAT), włóż je w tabelę. Możesz tworzyć biznes plan miesięcznie, kwartalnie lub rocznie. Radziłabym kwartalnie, ewentualnie miesięcznie. Będzie widać Twoją pracę i to, że planujesz wzrosty z kwartału na kwartał. Roczne, zsumowane zestawienie nie pokaże dynamiki i rozkładu przychodów. A tym możesz się chwalić. Na początku każdy sprzedaje mało, a potem patrzcie! Jest coraz lepiej. Poniżej przykłady w tabelach.

 

Tab. Biznes plan – przychody

Biznes plan 2015
Sprzedaż 1 000 000,00

 

Biznes plan 2015 Q1 Q2 Q3 Q4 2015
Sprzedaż 20 000,00 180 000,00 340 000,00 460 000,00 1 000 000,00

 

Sam zobacz i oceń, która wersja lepiej wygląda?

 

Stwórz nową tabelę i posiłkując się posiadanymi już,wypracowanymi planami sprzedaży wpisz wartości dla poszczególnych okresów czasu.

Uwaga! Tutaj, w odróżnieniu od poprzedniego biznes planu, wpisuj wartości zafakturowanej sprzedaży netto (bez VAT lub całość, jeżeli Twoje produkty są zwolnione z VAT)! Nie tak jak w poprzednim biznes planie wtedy kiedy wpłyną Ci pieniądze na konto. Jeżeli sprzedasz towar w pierwszym kwartale a płatność wpłynie w drugim, to wartość tej sprzedaży podajesz w kwartale pierwszym. Idea inna od poprzedniej, bo cel inny. I tak uzupełnij tabelę o Swoje dane kwartał po kwartale.

 

  • Koszty wytworzenia produktów i/lub koszt zakupu sprzedanych towarów – wysokość tych kosztów powinieneś już znać. Jeżeli masz z tym problem, to pomoże Ci księgowa.

 

Jeżeli handlujesz gotowymi towarami, to po prostu jest to wartość za jaką kupisz towary sprzedane w danym okresie czasu (łącznie z cłem, akcyzą itp.). Jeżeli produkujesz produkt lub usługę, to koszty te są wszystkimi kosztami jakie poniosłeś aby wyprodukować, czy wytworzyć produkty sprzedane w danym okresie czasu.

 

 

Biznes plan 2015 Q1 Q2 Q3 Q4 2015
Sprzedaż 20 000,00 180 000,00 340 000,00 460 000,00 1 000 000,00
Koszt wytworzenialub zakupu towarów 10 000,00 90 000,00 170 000,00 230 000,00 500 000,00

(Uwaga! Dane we wszystkich tabelach są przykładowe i nie należy się nimi sugerować)

 

  • Koszty działalności – (wszystkie koszty liczymy w kwotach netto, o ile jesteśmy podatnikiem VAT, jeżeli nie wpisujemy całość faktur brutto) podstawowy typ kosztów. Jest to wszystko co wiąże się z naszą podstawową działalnością. Masz je już zsumowane i umieszczone w tabelach po zrobieniu poprzedniego biznes planu. Wiesz co będzie kosztem jednorazowy, na początek, co kosztem miesięcznym. Wystarczy odjąć od nich VAT, bo jak pamiętasz, tam liczyliśmy je z VATem. Koszty możesz wpisać w dużych grupach, jak na przykładzie poniżej, nie rozbijając na poszczególne typy ale znowu warto je pokazać kwartał do kwartału, pod przychodami.

 

Biznes plan 2015 Q1 Q2 Q3 Q4 2015
Sprzedaż 20 000,00 180 000,00 340 000,00 460 000,00 1 000 000,00
Koszt wytworzenialub zakupu towarów 10 000,00 90 000,00 170 000,00 230 000,00 500 000,00
Koszty działalności 95 000,00 98 000,00 95 000,00 95 000,00 383 000,00

 

Możesz też koszty działalności rozbić na podstawowe grupy, według najważniejszych dla Ciebie rodzajów. Mogą to być wynagrodzenia, maszyny i ich amortyzacja, komputery, usługi obce, promocja i reklama, transport, samochody itp. Przykład poniżej.

 

Biznes plan 2015 Q1 Q2 Q3 Q4 2015
Sprzedaż 20 000,00 180 000,00 340 000,00 460 000,00 1 000 000,00
Koszt wytworzenialub zakupu towarów 10 000,00 90 000,00 170 000,00 230 000,00 500 000,00
Wynagrodzenia 45 000,00 45 000,00 45 000,00 65 000,00 200 000,00
Amortyzacja maszyn 3 000,00 3 000,00 3 000,00 3 000,00 12 000,00
IT 10 000,00 1 000,00 15 000,00 1 000,00 27 000,00
Promocja i reklama 25 000,00 25 000,00 27 000,00 2 000,00 56 000,00
Inne 12 000,00 24 000,00 5 000,00 24 000,00 65 000,00
Koszty działalności razem 95 000,00 98 000,00 95 000,00 95 000,00 383 000,00

 

Uważam, że koszty rozbite wyglądają lepiej. Widać jakie typy kosztów mają największy wpływ na działalność firmy. Widać, że autor biznes planu rozumie Swój biznes.

Mam pewną uwagę co do maszyn. Z księgowego punktu widzenia maszyny, czy komputery lub oprogramowania, o wartości powyżej 3500,00 złotych netto, powinny być amortyzowane, czyli ich koszt rozpisany na kolejnych, co najmniej 24 miesięcy. Jednak jeżeli ich zakup stanowi duży koszt i, na przykład, to na nie głównie potrzebujesz finansowanie, to proponuję wpisać całą kwotę wartości maszyny jako pojedynczą pozycję w biznesplanie, już bez amortyzacji,bowiem jest to duży jednorazowy wydatek do poniesienia i warto go pokazać.

Można też zrobić to inaczej, możesz rozpisać maszyny w postaci amortyzacji comiesięcznej ale zaznaczyć, np. gwiazdką i pod tabelą dać opis lub uwagę, że powyższy koszt związany jest z urządzeniem, które ma być nabyte w pierwszym kwartale za kwotę x złotych.

 

  • Koszty pozostałe – w tę grupę kosztów możesz włożyć wszystko to co nie zakwalifikowałeś jako koszty podstawowej działalności. Skonsultuj ze Swoją księgową, może będą jakieś straty na wartości maszyn, straty magazynowe, różnice kursowe, inne koszty finansowe. Tutaj możesz spróbować oszacować wysokość podatków (ale nie VAT, rozliczenia z tytułu podatku VAT nie „wchodzą” do biznesplanu), zobowiązań i świadczeń do innych urzędów i instytucji.

Dlaczego proponuję taki podział kosztów? Po co to rozdzielać? Po to aby ktoś kto będzie ten biznes plan czytał miał szanse zrozumieć i zobaczyć, które z Twoich kosztów są związane z Twoją podstawową działalnością, a które nie są. Oczywiście tych pierwszych powinno być więcej. Poza tym, jak pisałam powyżej, ten ktoś zobaczy, że Ty rozumiesz co jest potrzebne Twojej firmie do życia, że wiesz z czego możesz zrezygnować a z czego nie, rozumiesz mechanizm funkcjonowania swojego biznesu i wiesz co się z czego bierze. Pamiętaj, że ten biznes plan trzeba będzie „sprzedać” i obronić. Jak pracę magisterską.

 

Sprawdź czy masz wszystko po stronie kosztów.

 

 

Biznes plan 2015 Q1 Q2 Q3 Q4 2015
Sprzedaż 20 000,00 180 000,00 340 000,00 460 000,00 1 000 000,00
Koszt wytworzenialub zakupu towarów 10 000,00 90 000,00 170 000,00 230 000,00 500 000,00
Wynagrodzenia 45 000,00 45 000,00 45 000,00 65 000,00 200 000,00
Amortyzacja maszyn 3 000,00 3 000,00 3 000,00 3 000,00 12 000,00
IT 10 000,00 1 000,00 15 000,00 1 000,00 27 000,00
Promocja i reklama 25 000,00 25 000,00 27 000,00 2 000,00 56 000,00
Inne 12 000,00 24 000,00 5 000,00 24 000,00 65 000,00
Koszty działalności razem 95 000,00 98 000,00 95 000,00 95 000,00 383 000,00
Koszty pozostałe 5 000,00 10 000,00 5 000,00 5 000,00 25 000,00

 

  • Pozostałe przychody – czasami takie bywają, chociaż rzadko na początku działalności. Są to, na przykład, odsetki od inwestycji, dodatnie różnice kursowe, przychody z tytułu zbycia inwestycji. Poza tym przychody związane ze sprzedażą inną niż towarów i produktów, czyli, chociażby, sprzedaż środka trwałego lub innego aktywa firmy, jeżeli już się takich dorobiła (tylko pamiętaj, że wtedy wartość takich aktywów na dzień sprzedaży powiększy także koszty zakupu lub wytworzenia sprzedanych towarów). Pozycja ta uwzględnia również dotacje i darowizny.

 

Biznes plan 2015 Q1 Q2 Q3 Q4 2015
Sprzedaż 20 000,00 180 000,00 340 000,00 460 000,00 1 000 000,00
Pozostałe przychody 0,00 0,00 1 000,00 1 000,00 2 000,00
Koszt wytworzenialub zakupu towarów 10 000,00 90 000,00 170 000,00 230 000,00 500 000,00
Wynagrodzenia 45 000,00 45 000,00 45 000,00 65 000,00 200 000,00
Amortyzacja maszyn 3 000,00 3 000,00 3 000,00 3 000,00 12 000,00
IT 10 000,00 1 000,00 15 000,00 1 000,00 27 000,00
Promocja i reklama 25 000,00 25 000,00 27 000,00 2 000,00 56 000,00
Inne 12 000,00 24 000,00 5 000,00 24 000,00 65 000,00
Koszty działalności razem 95 000,00 98 000,00 95 000,00 95 000,00 383 000,00
Koszty pozostałe 5 000,00 10 000,00 5 000,00 5 000,00 25 000,00

 

  • Wynik na działalności – sprawdź jeszcze raz czy wszystko uwzględniłeś i podsumuj kolumny, pamiętając o tym, że koszty należy odjąć od przychodów.

 

Biznes plan 2015 Q1 Q2 Q3 Q4 2015
Sprzedaż 20 000,00 180 000,00 340 000,00 460 000,00 1 000 000,00
Pozostałe przychody 0,00 0,00 1 000,00 1 000,00 2 000,00
Koszt wytworzenialub zakupu towarów 10 000,00 90 000,00 170 000,00 230 000,00 500 000,00
Wynagrodzenia 45 000,00 45 000,00 45 000,00 65 000,00 200 000,00
Amortyzacja maszyn 3 000,00 3 000,00 3 000,00 3 000,00 12 000,00
IT 10 000,00 1 000,00 15 000,00 1 000,00 27 000,00
Promocja i reklama 25 000,00 25 000,00 27 000,00 2 000,00 56 000,00
Inne 12 000,00 24 000,00 5 000,00 24 000,00 65 000,00
Koszty działalności razem 95 000,00 98 000,00 95 000,00 95 000,00 383 000,00
Koszty pozostałe 5 000,00 10 000,00 5 000,00 5 000,00 25 000,00
Wynik: – 90 000,00 – 18 000,00 71 000,00 131 000,00 94 000,00

 

Jak widać z naszego przykładu po 12 miesiącach działalności firma ma szanse przynieść dochód w wysokości 94 tys złotych.

Nasz przykład wygląda bardzo dobrze i życzę Ci, żeby Twój biznes plan wyglądał podobnie.

 

Pozostał nam drugi punkt biznes planu, czyli strategia działania.

 

Robiłeś już ją przerabiając nasze „Początki”, więc posłuż się tym co wypracowałeś.

Strategia powinna zawierać takie elementy jak:

  • co – czyli opis produktów. W przypadku biznes planu dla instytucji czy banku nie musisz odkrywać wszystkich Swoich kart i szczegółowo rozpisywać Swój produkt na cechy – zalety – korzyści. Do tego celu jest to niepotrzebne. Wystarczy ogólny opis produktu lub grup produktów. Czym będziesz handlował, co będziesz produkował.
  • Rynek – na jakim rynku będziesz działał. Typ rynku i zakres terytorialny.
  • Komu – charakterystyka klienta docelowego. I znowu bez nadmiaru szczegółów, zwięźle, konkretnie, na temat.
  • Przewaga konkurencyjna – czym będziesz wyróżniać się na swoim rynku. Czym będzie Twoje „dlaczego klient ma kupić mój produkt”. Nie pisz elaboratów na ten temat, krótko i treściwie.
  • Jak – jakie podejmiesz kroki, działania w danym okresie czasu aby osiągnąć założoną w biznes planie sprzedaż. Jak będziesz zdobywał klienta, jak go będziesz informował, w jaki sposób odbędzie się sprzedaż i promocja. Jak produkt dotrze do klienta docelowego, jakimi kanałami dystrybucji. Masz to już wszystko przemyślane, teraz wystarczy przelać na papier.

 

Jaką formę przybierze Twój biznes plan zależy już od Ciebie. Czy będzie on w postaci pliku tekstowego, czy wydrukujesz go i oprawisz w skórzane okładki, czy też stworzysz prezentację Power Point, nie ma większej różnicy. Mając tę treść, jaką wypracowałeś, nadanie temu formy będzie tylko przyjemnością.

 

Jesteś dumny z Siebie? Powinieneś! Bądź dumny z tego co już wypracowałeś. To jest biznes plan, który możesz śmiało zanieść do banku. Jeżeli będą potrzebowali więcej informacji, nie będziesz miał kłopotu z uzupełnieniem. Również nie będziesz miał kłopotu z obronieniem takiego biznes planu, bo doskonale go rozumiesz i jest zupełnie Twój.

 

Powodzenia,

Kołczewsk@

 

  • Dzięki! :). Miło natrafiać cały czas na poszukiwane informacje w polskiej blogosferze 😉 Nawet jeśli poszukiwania bywają długie! Pozdrawiamy! Ricco Poznań